home     news     cv     cd     downloads     pics     press     links     speeltuin     contact

antwoord van 16 maart 2012

Beste Merel, 

Wat leuk dat je je spreekbeurt wilt houden over dirigeren! Hoe ben je op dat idee gekomen? Speel je zelf een instrument of wil je ook dirigent worden? 

Natuurlijk wil ik je vragen beantwoorden. Ik hoop dat je wat aan mijn antwoorden hebt!

* Hoe kwam u op het idee om dirigent te worden?

Ik speelde al heel vroeg piano en viool. Vanaf mijn 4de zat ik thuis achter de piano en op mijn 7de kreeg ik een viool. Ik geloof dat ik voor het eerst dirigent wilde worden op mijn 11de. Ik weet niet precies waarom, maar ik vond het altijd een heel mooi idee dat je zóveel instrumenten tegelijk kon "bedienen" of bespelen, denk ik. Een orkest is een heel groot instrument, met heel veel verschillende kleuren, begrijp je? En ik denk dat ik dat het mooie vond: niet zomaar één instrument spelen, maar al die instrumenten tegelijk.

* Hoe oud was u toen u naar het conservatorium ging?

Zoals ik al zei, begon ik al vroeg met spelen. Uiteindelijk kwam ik op het conservatorium toen ik 15 was. Dat was in een soort voorbereidende klas. Dat heette toen Voorlopleiding. Nu heb je op de meeste scholen een afdeling voor Jong Talent, maar toen bestond dat geloof ik nog niet. Maar goed, ik kwam natuurlijk pas ná mijn middelbare school (dus toen ik 18 was) echt op het conservatorium studeren. Ik ben altijd heel blij geweest dat ik mijn middelbare school wel gewoon heb afgemaakt. Ik ben eerst viool gaan studeren, en pas later echt gaan dirigeren. Mensen zeiden tegen mij dat het belangrijk was eerst goed een instrument te leren spelen en meer over muziek te leren voordat ik zou gaan dirigeren. Ik geloof dat ze daar wel gelijk in hebben: ik ben in ieder geval blij dat ik niet heel jong was toen ik begon met dirigeren. 

* Wat vindt u het moeilijkste aan dirigeren?

Dat is een ingewikkelde vraag. Ik zal proberen het uit te leggen. Als je dirigeert, moet je aan zóveel verschillende dingen tegelijk denken, dat het moeilijkste is om dat allemaal te vergeten en gewoon muziek te maken. Stel je voor dat jij wilt fietsen maar dat je de hele tijd na moet denken over je evenwicht, of over met welke voet je nu weer moet trappen. Natuurlijk hoef je dat niet, want fietsen gaat waarschijnlijk "vanzelf". Maar bij dirigeren denk je aan alle musici, aan al die noten, aan de dingen die ingewikkeld zijn voor iedereen afzonderlijk, aan het verhaal dat de componist wil vertellen, aan wat je zelf moeilijk vind om te slaan, aan hoe je het publiek wilt boeien, aan hoe het klinkt en wat je moet doen om het nog mooier te maken, en aan nog honderd andere dingen. En om dat dan allemaal "te vergeten" en gewoon lekker te gaan fietsen, dat vind ik het moeilijkste. 

* Heeft u het dirigeren alleen op school geleerd of ook les gehad van

andere dirigenten?

Ik heb eigenlijk op het conservatorium alleen maar viool en piano leren spelen. En maar een paar lessen in dirigeren gehad. Dus ik heb dirigeren vooral in de praktijk geleerd. Dat was wel een beetje spannend, want in het begin doe je natuurlijk heel veel fout. En dan klinkt het slecht en dan moet je dus helemaal zelf uitvinden hoe het beter moet. Dat vind ik soms nog steeds moeilijk, maar aan de andere kant is het ook wel fijn dat niemand me heeft verteld hoe het moet. Want zo heb ik iets bedacht dat helemaal van mij zelf is. Om de een of andere reden vind ik dat heel prettig. Ik heb wel eens een les gehad van een heel beroemde dirigent, maar die zei allemaal dingen waar ik helemaal ongelukkig van werd. Ik ga wel vaak kijken bij repetities en concerten van andere dirigenten, en daar leer ik altijd heel veel van. Maar als je het zelf moet doen, is het toch allemaal weer anders. 

* Hoe weet u hoe het moet gaan klinken als u de partituur ziet?

Dat is een heel goeie vraag. Dat hangt een beetje van het stuk af natuurlijk. Sommige stukken ken je al voordat je een partituur ziet. Een beroemde symfonie van Beethoven, heb je natuurlijk al honderd keer gehoord. Maar dan nog, als je de partituur ziet, lees je altijd dingen die je nog nooit had gehoord. Of misschien vind je andere dingen belangrijk dan andere dirigenten. Als het een grote partituur is, voor veel instrumenten, dan ga ik zoveel mogelijk instrumenten één voor één doorlezen en proberen te zingen. Vaak doe ik dat ook achter de piano. Natuurlijk kun je niet alle instrumenten tegelijk spelen, maar zo krijg je stapje voor stapje een idee van het stuk. Op een gegeven moment zit een stuk dan zó goed in je hoofd, dat je het bijna helemaal kunt horen. Maar soms is een partituur zo ingewikkeld, dat je sommige dingen pas hoort als je het met het orkest doet. Het lijkt op het leren van een nieuwe taal: als je een taal nog niet helemaal goed spreekt, moet je soms een woord gokken of hopen dat je het goed zegt. Dat is altijd een beetje eng, want dan is het een beetje een gok om te zien of je het goed begrepen hebt. Maar gelukkig is dat dan meestal toch zo. 

Nou, Merel, het is toch best een lange mail geworden. Ik ben vereerd dat je me hebt gevraagd en ik hoop dat je er wat aan hebt. Als je nog meer vragen hebt, mag je me altijd mailen. Succes met je spreekbeurt in ieder geval!

Veel groeten, 

Bas